SEKRETER KUŞU (SAGİTTARİUS SERPENTARİUS)

Sekreter Kuşuna bu adın verilmesinin nedeni uzun teleklerden oluşan sorgucunun eski günlerde avukat katiplerinin kulaklarının arkasına soktukları tüy kalemlere benzemesidir.Bu uzun bacaklı, yapısı koşmaya uygun Afrika atmacası takımın diğer üyelerinden okadar farklıdır ki, bu yüzden kendi başına bir familyaya sokulmuştur.

Sekreter kuşu yılan öldüren bir cins olarak iyi tanınır.Bu kuş ayrıca diğer sürüngenleri, küçük memelileri, iri böcekleri, özellikle büyük çekirgeleri de avlar.Kuş yavrularından ve yumurtalarından çok hoşlanır.Genellikle yararlı bir cins sayılan Sekreter Kuşu Afrika'da yaşadığı bölgelerde avcılık yasalarıyla korunur.

Sekreter Kuşu diğer atmacaların aksine, koşarak avlanır.Avının peşinden zikzak çizerek koşar ve sık sık kanat çırpar.Bunu, yürümesine yardımdan çok, kurbanını şaşırtmak ve sersemletmek için yapar.Bu türe Nişancı adı verilmesinin nedeni avı bir okçu gibi yürüyerek izlemesidir.Bir yılan saldırdığı zaman kuş genellikle bu vuruşu kanadıyla karşılar.Yılan kanat ana tüylerine zarar veremez.Sekreter Kuşu yılanları bir ayağıyla vurarak öldürür.Genellikle darbeyi yılanların başlarının gerisine indirir.Sonra da kurbanlarını kanatlarıyla iyice döver.Bu şekilde öldüremeyeceği kadar büyük ya da güçlü yılanları havaya kaldırarak sert toprağa atar.Bu bir martının bir tarağı kırarak açma yöntemine benzer.

Sekreter Kuşu, Afrika'da, Sahra'nın güneyindeki kesimde yaygındır.Yalnız ekvator ormanlarında bulunmaz.Açıklık ovalar ve çalılarla kaplı kırlarda yaşayan kuş besin bulmak için uzaklara kadar gider.Sekreterin kısmen göçebe olduğu sanılmaktadır.Bu cins toplumcu değildir.Ancak ovalara yayılan çalı yangınları küçük hayvanları yerlerinden kaçırıp sakatladığı ve onları kolay yakalanacak bir duruma getirdiği zaman, bu kesime çok sayıda kuş toplanır.Çoğu zaman Sekreter kuşlarına çiftler halinde rastlanır.Bunlar birbirlerinden belki de bir kilometre kadar uzakta avlanırlar.Ama birbirlerine seslenerek temaslarını sürdürürler.Gırtlaklarından çıkan tiz, üç heceli ötüşleri uzaklardan da duyulur.

Sekreter Kuşlarının çiftleştikleri zaman bu ilişkiyi ömür boyu sürdürdüklerine inanılır.Yırtıcı kuşlarda her zaman görülen durumun aksine, dişi erkekten biraz küçüktür.Her çift alçak bir çalı ya da ağaca çöplerle kaba saba bir yuva yapar.Bu yerden ender olarak 6 metreden daha yüksekte yapılır.Çiftler rahatsız edilmedikleri takdirde her yıl aynı yuvayı kullanırlar.Bunu gitgide genişletirler.Sonunda yuva belki de 1.80 metre enine erişir.Dişi bu düz yuvaya genellikle iki yumurta bırakır.Bunlar yaklaşık 7 haftada çatlar.Hem erkek ve hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruların beslenmesine de yarı sindirilmiş besini kusarak yardım ederler.Bu kuşların yavrularını küçük memelilerle beslenmeyi tercih ettikleri sanılmaktadır.Yırtıcı kuşların çoğunda olduğu gibi, yumurtadan yeni çıkmış olan, beyaz hav tüyleriyle kaplı yavrular çok acizdir.Ancak birkaç hafta sonra ayaklarının üzerinde durabilirler.İki ay sonra da tam anlamıyla gelişirler.


KAYNAK

National Geographic Hayvanlar Ansiklopedisi

Bateş Hayvanlar Ansiklopedisi

View Full review 888 United Kingdom 888sport